(Dutch) FlexOVL in Energeia Energienieuws

Energeia, een dagelijks verschijnende internet krant voor mensen die beroepsmatig met elektriciteit, gas en duurzaam opgewekte energie bezig zijn, heeft een artikel geplaatst over FlexOVL: het nieuwe flexibele schakelsysteem voor openbare verlichting wat Liander vanaf 2015 grootschalig gaat uitrollen. FlexOVL is een toepassing op het Open Smart Grid Platform wat Alliander hiervoor ontwikkelde. Het artikel:.

FlexOVL van Liander laat gemeentes aan- en uitknop lantaarnpalen bedienen

16 september 2014 ARNHEM (Energeia) – Netbeheerder Liander heeft een dienst ontwikkeld waarmee gemeentes meer zeggenschap kunnen krijgen over hun eigen openbare verlichting. Waar de netbeheerder nu nog bepaalt hoe laat een lantaarnpaal aan- en weer uitfloept, kan via het platform FlexOVL een gemeente zelf aan de knoppen van de straatverlichting zitten. In november wordt het nieuwe systeem eerst uitgerold in veertien gemeentes, om dan vanaf 2015 overal binnen het Liander-gebied te worden ingevoerd. Gemeentelijke openbare verlichtingsnetten in het Liander-gebied worden nu nog aangestuurd vanuit met name middenspanningsstations. Daar zit apparatuur in die op twee momenten een signaal naar lichtmasten stuurt: ‘s avonds worden lantaarnpalen aangezet, ‘s ochtends weer uitgezet. Die zendapparatuur is gebaseerd op zogenaamde toonfrequente (TF) techniek, een techniek die begint te verouderen en daarom te zijner tijd vervangen gaat worden. Liander heeft dat aangegrepen om een meer flexibel systeem te ontwikkelen voor de aansturing van openbare verlichting, licht Liander-woordvoerder Karen Nitschke toe. Vanaf 2015 wil Liander alle 20.000 verouderde toonfrequent-ontvangers voor de verlichtingsaansturing vervangen, wat een meerjarenoperatie wordt. In die ruimtes wordt dan nieuwe technische apparatuur aangebracht, die meer mogelijkheden biedt.

Gemeentes kunnen zelf meer regelen

Deze FlexOVL-techniek maakt het ten eerste voor gemeentes mogelijk om in principe op elke moment zelf het aan-/-uit-moment van hun lantaarnpalen en andere openbare lichtpunten te bepalen en wijzigen. Nitschke: “Als een gemeente de lampen op straat vroeger aan wil omdat er een lampionoptocht plaatsvindt, voor de veiligheid van kinderen op straat, dan kan dat. Met FlexOVL kan je vanachter je laptop, op het moment dat jij het wilt, je openbare verlichting aansturen.” Ook kunnen gemeentes bijvoorbeeld lokaal andere keuzes te maken: verschillende lichttijden voor verschillende wijken selecteren. Daarnaast kunnen er aan FlexOVL, dat Liander omschrijft als open platform, ook applicaties worden gekoppeld die door derden worden ontwikkeld. Nitscke: “Denk aan energiebesparing-apps. De openbare verlichting is een behoorlijke kostenpost van gemeentes en besparingen daarop kunnen behoorlijk waardevol zijn.” Verder zou FlexOVL ook kunnen bijdragen aan het terugbrengen van de storingsduur in openbare verlichting, verwacht Liander. Nitschke: “Je kunt de verlichting met een app gaan monitoren, beter zien wat er gebeurt op het lichtnet en mogelijk toekomstige storingen eerder voorzien.” Gemeentes hoeven na invoering van FlexOVL niet per se zelf aan de knoppen te zitten als ze niet willen, benadrukt Nitschke. Na invoering kunnen ze kiezen of ze het eendimensionale aan- en uitgaan van de lantaarnpalen laten zoals het was (en dus door Liander laten aansturen), ze kunnen besluiten de regie helemaal zelf in handen te nemen, of ze kunnen ervoor kiezen om een openbare-verlichtingsdienstverlener als Ziut of Citytec die flexibele diensten te laten uitvoeren. Liander begint half november met een “kleinschalige uitrol” van FlexOVL, aldus woordvoerder Nitschke. In die gemeentes wordt dan in middenspanningsruimtes FlexOVL-techniek aangebracht, en de ervaringen van die gemeentes wordt dan gebruikt om het platform verder te finetunen en te ontdekken aan wat voor toepassingen gemeentes misschien ook nog behoefte blijken te hebben. Die kleinschalige uitrol vindt plaats in Alkmaar, Almere, Amsterdam, Apeldoorn, Arnhem, Barneveld, Epe, Ermelo, Groesbeek, Heerhugowaard, Laren, Leiden, Zaanstad en Zuid-West Friesland. Nitschke: “De techniek is voldragen ontwikkeld en uitgetest in Leiden en Amsterdam. Vanaf november willen we vooral kijken hoe gemeentes het ervaren en of er nog toepassingen zijn te bedenken.”

TF-techniek, de toekomst en andere functies

Netbeheerders gebruiken toonfrequente signalen ook om bij aansluitingen de overgang van dag- op nachttarief (en vice versa) van reguliere, niet digitale meters te regelen. Aansturing van openbare verlichting en het laten schakelen van analoge meters tussen dag- en nachttarief zijn volgens woordvoerder Jan Bakker van regionaal netbeheerder Enexis de toepassingen van de TF-techniek die horen bij netbeheerderstaken waar inkomsten uit tarieven tegenover staan. Volgens Bakker zal Enexis voorlopig wel in TF-techniek blijven investeren voor de ‘meter-taak’. “Het tijdpad voor de uitrol van de slimme meter én de uiteindelijk te realiseren dekkings- en penetratiegraad is immers nog enigszins onzeker.” Omdat slimme meters die TF-functie overbodig maken en de techniek hoe dan ook verouderd raakt, gaat Bakker wel uit van uiteindelijke uitfasering. Om de openbare verlichtingstaak dan wel te kunnen uitblijven uitvoeren, werkt Enexis volgens Bakker aan “vergelijkbare technieken als Liander”, en nemen andere netbeheerders “vergelijkbare initiatieven”. Ook bij Liander wordt er van uitgegaan dat de TF-apparatuur specifiek voor dag/nacht-schakelen voorlopig gehandhaafd blijft, maar uiteindelijk zal worden vervangen. Netbeheerder Stedin zag zichzelf afgelopen jaar in de regio Hoeksche Waard voor het eerst geconfronteerd worden met de keuze ‘wel of geen TF meer’. In een schakelstation waar het gebied aan was gekoppeld, was de TF-apparatuur kapot gegaan. In plaats van een grote investering in nieuwe TF-apparatuur koos Stedin hier voor een alternatief: astronomische schakelklokken. Deze klokken sturen nu in Hoeksche Waard de openbare verlichting, dag/nachtmeters én boileropwarming aan. “Daar kan je zestig voorgeprogammeerde handelingen op instellen, die meelopen met de seizoenen”, aldus Stedin-woordvoerder Daniëlle Nicolaas. “Astronomische klokken zijn ook de oplossing waar we aan denken voor de rest van ons verzorgingsgebied.” Bakker van Enexis wijst er nog op dat TF in de loop der tijd ook is benut voor andere, dan de twee wettelijke netbeheerderstaken. Volgens hem worden inmiddels ook de “aanlichting van monumenten” met TF aangestuurd, boilers die met nachtstroom worden opgewarmd, bewakingscamera’s en kerkverwarming. Netbeheerders hebben volgens hem niet volledig zicht op alles wat aanhaakt op de TF-signalen, omdat “het signaal voor iedereen uitleesbaar is”. Wat als gevolg heeft dat er bijvoorbeeld ook mensen hun verlichting van parkeerplaatsen mee laten aansturen. “Deze aanvullende toepassingen zal Enexis niet continueren naar het op termijn uitfaseren van TF”, aldus Bakker, “omdat ze niet vallen onder de verantwoordelijkheden en wettelijke taken van een netbeheerder”. “Daarvoor zullen geen alternatieven worden ontwikkeld.” Wel streeft Enexis er naar om tegen die tijd iedereen die onbetaald gebruik maakt van deze TF-signalen, te informeren over het beëindigen ‘van deze gratis dienstverlening”.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s